Covid Zamanında Ebeveynlik

Covid Zamanında Ebeveynlik

Dünya sağlık örgütü covid zamanında ebeveynlik başlığıyla bir takım öneriler paylaştı ben de şimdi size bunları aktaracağım.

Birebir zaman

İşe gidemiyorsunuz, okullar kapandı, parayı düşünüyorsunuz! Stresli ve tükenmiş hissetmeniz çok normal. Ama iyi yönüne odaklanmaya çalışalım. Okulların kapanması çocuklarla daha iyi bir iletişim kurmak için bir fırsat olabilir. Bire bir zaman demek o zaman aralığında tamamen özgürleşmek ve eğlenmek demek. Bu çocukların sevildiklerini, güvende olduklarını ve önemsendiklerini hissettirecek. Öncelikle bir zaman belirleyin. Bu 20 dk ya da daha fazla olabilir. Size kalmış. Her ün aynı saat olsun ki çocuğunuz ya da ergeniniz o saat için biraz heyecan duysun, iple çeksin.

Çocuğunuza ne yapmak istediğini sorun

Seçim yapmak özgüvenlerini arttırır. Eğer istedikleri şey sosyal mesafe kuralını ihlal edecek bir şeyse onlarla bu konuyu konuşun. Bu konuşmadan da bahsedeceğim. Bu süre zarfında tv ve telefonları kapatın unutmayın b virüs free zaman

Şimdi yaş gruplarına göre ne önerilmiş ona bakalım.

Bebek ve süt çocukları;

Yüz ifadelerini ve çıkardıkları sesleri tekrarlayın Şarkı söyleyin, kap kacak ve kaşıklarla müzik yapın Bloklarla kuleler yapın Hikaye anlatın, kitap okuyun, küçükse zeka kartları gösterin, resimler gösterin Küçük çocuklar; Kitap okuyun, resimlere bakın Boyama yapın Şarkı söyleyip dans edin Bir ev işini oyuna dönüştürün, yemek yapmak, temizlik yapmak gibi. Hem işe yararlar Ergenler; Sevdikleri bir ey hakkında konu açın, spor, müzik, sinema, ünlüler, arkadaşlar… En sevdikleri şeyi birlikte pişirin, bu hamburger olsa bile En sevdikleri müzik eşliğinde birlikte egzersiz yapın En önemlisi onları dinleyin yüzlerine, gözlerinin içine bakın bu süre zarfında tüm dikkatinizi onlara verin. İyi eğlenceler.

2- pozitif kalabilmek Evdeki çocuklar ergenler bizi deliye döndürürken pozitif kalmak biraz zor. Çoğunlukla kendimizi şunu yapma, bunu elleme diye bağırırken buluyoruz. Ama çocuklar pozitif direktifleri daha çok yaparlar ve karşılığında bol övgü almayı beklerler Görmek istediğiniz davranışı söyleyin Bakın beyin negatif direktifleri almaz. Size portakal düşünmeyin dediğimde aklınıza ilk gelen bir portakal olacaktır. Portakal düşünmenizi istemiyorsam bunun yerine size bir elma düşün demek daha mantıklı olacaktır. İşte çocuklara da böyle yaklaşmalıyız. Odanı dağıtma yerine kıyafetlerini kaldırır mısın demek gibi. Ne söylediğiniz kadar nasıl söylediğinizle de ilgilenin Bağırmak sizin de çocuğun da stres seviyesini arttırır ve inanın işleri daha kötüye götürür. Önce isimleri ile hitap ederek dikkatlerini çekin. Dikkatlerini çektikten sonra da söylemek istediğinizi sakin bir ses tonu ile söyleyin, vücut dilinize de dikkat edin. Gerçekçi olun Çocuğunuz gerçekten ondan istediğiniz şeyi yapabilecek kapasitede mi? Yani bir çocuğun bütün evde sessiz sedasız oturmasını beklemek biraz ütopik olur. Bunun yerine siz telefonda ya da bir toplantıdayken kısıtlı sürede sessiz kalmasını sağlamaya çalışın. İyi davrandıklarında onları övün Özellikle biraz daha büyük olan çocuklar bunu göstermeseler de göreceksiniz ki iyi bir davranın ardından övgü aldıklarında bunu daha sık tekrarlayacaklar. Ergenler Eğer çocuğunuz bir ergense onun için sosyal çevresinin arkadaşları ile iletişim halinde olmasının önemli olduğunu unutmayın. Güvenli sınırlar içerisinde kaldığı müddetçe onları bu konuda sınırlamayın. Hatta sosyal medyada birlikte gezinmek çok da iyi olabilir. Tabi eğer onlar sizi kabul ederse 🙂

3- yapılandırın Covid 19 bizim ev , okul, iş rutinlerimizi bozdu. Bu çocuklar içinde bizim için de çok zor. Bu durumda yeni bir rutin oluşturmak yardımcı olabilir. Esnek ama istikrarlı bir rutin oluşturun Kendiniz ve çocuğunuz için serbest zaman dilimi de içeren bir program oluşturun. Bu çocukların daha güvende hissetmesini daha iyi davranmalarını sağlar. Çocuklar ve ergenle okul ders programı yapar gibi bir program yaparak yardımcı olabilirler. Ve kendilerinin yaptıkları plana daha sadık kalacaklardır. Her gün mutlaka egzersiz için zaman ayırın. Bu hem streslerinin azalmasına hem de enerjilerini bir nebze olsun atmalarına yardımcı olacaktır. Çocuğunuza sosyal mesafeyi öğretin Ülkemizde 20 yaş altına sokağa çıkma yasağı var. Bunun yerine resim çizip, mektup yazıp diğerlerinin görmesi için cama , kapıya asın. Böyle bir iletişim kurma yöntemi onları heyecanlandıracaktır. Çocuğunuzla güvende kalmak hakkında konuşun. Ve en önemlisi onların bu konudaki fikirlerini sorun ve cevapları gerçekten ciddiye alın. El yıkama ve hijyeni eğlenceli hale getirin. 20 saniyelik bir el yıkama şarkısı uydurun. Olaya aksiyon katın. Onlara her el yıkama için puan verin övün. Yüzüne en az dokunan kim gibi bir oyun oynayın. Unutmayın siz rol modelsiniz. Eğer siz güvenli mesafeyi koruyor, hijyene dikkat ediyor, diğerleriyle özellikle etrafınızda size ihtiyaç duyan hastalar, yakınlarıyla da hayvanlarla ilgileniyorsanız çocuğunuz da çaba sarf etmenize gerek kalmadan bunları öğrenecektir. Her günün sonunda o günü çocuğunuzla bir değerlendirin. Ona bugün en eğelenerek ne yaptın diye sorun mesela. Ve kendinizi de övün. Siz gerçekten bir starsınız!

4- kötü davranış Bütün çocuklar yaramazlık yaparlar. Yorgunken, açken, uykuları varken ya da bağımsızlıklarını öğrenirken. Hele ki evde tıkıldıklarında bu ayyuka çıkar ve hepimizi çileden çıkarır. İşte bu durumda Yeniden yönlendirme Kötü davranışı erken yakalayın ve ondan önce davranıp dikkatini dağıtarak bunu başka ve iyi bir davranışa yönlendirin. Başlamadan durdurun. Baktınız huzursuzlanmaya başladılar o an dikkatlerini başka bir şey çekin. Hadi gel senle bir oyun oynayalım diyerek başlayabilirsiniz. Ara verin Çığlık atmak mı istiyorsunuz? Kendinize bir 10 sn pause verin. 5 kere yavaş yavaş nefes alıp verin. Ve sonra daha sakin bir şekilde cevap vermeye çalışın. Gerçekten milyonlarca ebeveyn bunun oldukça işe yaradığını onaylıyor. Yaptırım uygulayın Yaptırımlar çocuklara yaptıkları şeyin sorumluluğu almayı öğretir. Ayrıca çocuklar kontrollü disipline izin verirler. Sanılanın aksine bağırmak ya da vurmaktan çok daha etkilidir. Aksine çocuğa bağırmak ya da vurmak disiplini sağlamaz. Çocuğa yaptırımı uygulamadan önce sizin direktiflerinizi uygulayıp uygulamamak için bir seçim şansı verin. Uygularken sakin kalın. Yapamayacağınız bir yaptırım uygulamaya kalkmayın. Mesela bir ergenin telefonunu 1 hafta almak zor olur . Bunun yerine birkaç saat almak daha gerçekçi olacaktır. Yaptırım sonlandığında ona iyi bir şey yapma şansı verin ve bunun için onu övün. Daha önce 1. Ve 3. Videolarda anlattıklarım da yardımcı olur. Birebir zaman, iyinin övülmesi, istikrarlı rutin işler kötü davranışları, yaramazlığı azaltır. Yine yapabilecekleri bir iş vermek, sorumluluk vermek , onları hayatınıza katmak çok işe yarayacaktır.

5- sakin kalma ve stres yönetimi Bu stresli bir zaman. Kendinizle de ilgilenin, ancak bu şekilde çocuğunuzu destekleyebilirsiniz. Yalnız değilsiniz; Milyonlarca insan şu an bizimle aynı korkuyu yaşıyor. Hislerinizi konuşabileceğiniz birini bulun. Onları dinleyin. Sizi panikleten sosyal medya hesaplarından uzak durun. Mola verin; bazen molalara ihtiyaç duyarız. En azından çocuklar uyuduğunda size iyi gelen bir şey yapın. Sizin sevdiğiniz sağlıklı aktivitelerin bir listesini yapın. Bunu hakkediyorsunuz. Çocuklarınızı dinleyin. Açık olun ve onları dinleyin. Çocuklarınız güvence ve destek olarak sizi göreceklerdir. Nasıl hissettiklerini paylaştıklarında onları can kulağıyla dinleyin. Bu her ne ise kabul edin ve onları rahatlatın. Şimdi stresli ya da endişeli hissettiğinizde yapabileceğiniz 1 dakikalık bir pause aktivitesi yapalım. Rahat bir oturma pozisyonu bulun, ayaklarınız yere basıyor, elleriniz dizlerinizin ürerinde serbest. Kendiniz “ şu anda ne düşünüyorum? Diye sorun Düşüncelerinizin farkına varın. Pozitif mi negatif mi olduklarının farına varın Duygusal olarak nasıl olduğunuzu fark edin, mutlu mu değil mi Vücudunuz nasıl hissediyor onu keşfedin. Acıyan, ağrıyan, gergin olan bir yer var mı? Nefesinize odaklanın Nefes alış verişinizi fark edin Elinizi karnınızın üzerine koyup iniş kalkışını hissedin Kendinize “ şuan ki durum ne olursa oldun, ne hissedersem hissedeyim bu olabilir, kabul ediyorum ve ben iyiyim” deyin. Sonra nefesinizi biraz daha izleyin. Geri gelin. Tüm bedeninizin nasıl hissettiğine bakın. Odadaki sesleri dinleyin. Yansıtma Şu an farklı hissediyor muyum diye düşünün. Hazır olduğunuzda gözlerinizi açın Ara vermek çocuğunuz gerçekten rahatsız edici olduğunda ya da sizi çileden çıkaracak bir şey yaptığında da işe yarayabilir. Size sakinleşme şansı verir. Sadece birkaç derin nefes bile fark yaratır. Ayrıca bunu çocuğunuzla da yapabilirsiniz.

6- Covid -19 hakkında konuşma Konuşmaya istekli olun. Şimdiden bir şeyler duydular. Bizim 3 yaşındaki ufaklık bile dışarda koronavirüs (covid) var benim çıkmam yasak diye dolaşıyor evde. Sessiz kalmak ya da sır saklamak çocuklarımızı korumaz, dürüstlük ve açıklık korur. Sadece ne kadar anlayabileceklerini düşünerek modifiye edin. Açık olun ve dinleyin; çocuğun özgürce konuşmasına izin verin. Onlara açık uçlu sorular sorun ve ne kadarını bildiklerini öğrenmeye çalışın. Dürüst olun; sorularını her zaman doğru cevaplayın. Tabi ki yaşlarına ve ne kadarına anlayabileceklerine göre Destekleyici olun; korkmuş ya da kafası karışmış olabilir. Onlara kendilerini ifade edebilmeleri için alan verin ve sizin orada onunun için hep orada olduğunuzu anmalarını sağlayın. Tüm cevapları bilememek sorun değil; bilmiyoruz ama öğrenmeye çalışıyoruz, ya da bilmiyoruz ama bunu düşünüyoruz gibi cevaplar vermek gayet normal. Bunu çocuğunuzla birlikte yeni bir şey öğrenmek için bir fırsata çevirebilirsiniz.

Zorbalık ve covid

Covid kimsenin görünüşüyle, rengiyle, diliyle, diniyle, ırkıyla ilişkili olmadığını anlatın. Hasta olanlar ve onların yakınları için şefkat göstermemiz gerektiğini anlatın. Salgını durdurmak için çalışan , hastalarla ilgilenen insanlarla ilgili hikayeleri anlatın. Mesela ülkemiz için aşı çalışmalarını yapan hocalarımızı, hastalara destek sağlayan görevlerini anlatın. Ne zaman isterlerse yine konuşabileceklerini ve her zaman soruları olduğunda orda olduğunuzu söyleyin ve mutlaka konuşmanın ardından eğlenceli bir şeyler yapın.

Uzm. Dr. Hande Namal Türkyılmaz

0 cevaplar

Cevapla

Want to join the discussion?
Feel free to contribute!

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.